POPÜLER KATEGORİLER

YAPAY ZEKANIN GELİŞİMİ

2020’li yılların en önemli teknolojik gelişmelerinden olan ve gelecek 10 yılda ortaya konan ürünler ile insanoğlunun teknolojik ilerlemesinde çığır açtıracağı düşünülen yapay zeka (AI), gelişmeye ve gelişmeleriyle bizleri etkilemeye devam etmektedir. Bu blog yazımızda, teknolojik sohbetlerimizin olmazsa olmazı yapay zekanın tarihsel gelişimini inceleyeceğiz.

Yapay zeka kavramı ilk olarak Alan Mathison Turing tarafından ''Makineler düşünebilir mi?'' sorusuyla ortaya atılmıştır. İlk olarak bu terimin kullanımı ise 1956’da John McCarthy’nin öncülüğünü çektiği, Marvin Minsky, Nathaniel Rochester ve Claude Shannon gibi bilim adamları tarafından tanımlanmış ve ilk çalışmalara imza atılmıştır. 2. Dünya Savaşı sonrası döneme denk gelen bu süreçte, çalışmalar daha çok kripto mesajların analizi ve mesajların deşifre edilmesi süreçlerine odaklanmıştır. Bu dönemde, AI'nin amacı, bilgisayarların insan gibi düşünmesini ve öğrenmesini sağlamaktır.

1960'larda, AI araştırmalarında kullanılmak üzere özellikle ABD merkezli olmak üzere büyük miktarda fonlar sağlanmış, yapay zekanın potansiyelleri üzerinde odaklanılmıştır. Bu dönemde, çeşitli yapay zeka algoritmaları ve yöntemleri geliştirilmiş, fakat beklentilerin karşılanmaması sonucu fonlar kısılmış ve bütçe yetersizlikleri ortaya çıkmıştır.

1970'lerde, AI araştırmalarına tekrar ilgi gösterilmeye başlanmıştır. Bu dönemde, "uyar-öğren" yöntemiyle çalışan sistemler geliştirilmiş ve ilk "yapay sinir ağları" bu dönemde kullanılmıştır.

1980'lerde, AI araştırmalarında genel manada yine azalma olmuş, ancak bu dönemde "uygulamalı AI" olarak adlandırılan, gerçek dünya uygulamaları için yapay zeka teknolojileri geliştirilmiştir. Örneğin, tarama ve tanıma sistemleri, ses tanıma ve makine çevirisi gibi uygulamaların ilk örnekleri bu dönemde ortaya çıkmıştır.

1990'larda, AI araştırmaları tekrar büyük bir ivme kazanmıştır. Bu dönemde, "öğrenme makine" ve "derin öğrenme" gibi kavramlar ortaya çıkmıştır. Bugün kullanılan pek çok makine öğrenimi çalışmasının temelleri bu dönemde atılmıştır. Ayrıca, internetin yaygınlaşması ile birlikte, yapay zeka uygulamalarının çeşitliliği de artmıştır.

Son 20 yılda ise yapay zeka alanında çok önemli gelişmeler olmuştur. Özellikle, derin öğrenme yöntemleri kullanılarak, ses ve görüntü tanıma, dil işleme, robotik kodlama ve otomasyon gibi alanlarda çok önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Bu alanlar;

  • Öğrenme Algoritmaları: Son yıllarda öğrenme algoritmaları hızla gelişmiştir. Bu algoritmalar, verileri analiz etme ve öğrenme kabiliyetine sahiptir. Bu sayede, yapay zeka sistemleri, daha doğru ve hızlı sonuçlar vermeye başlamış, tahminsel algoritmaların kullanılabilirliği, faydası pek çok alanda kendisini göstermeye başlamıştır.
  • Ses Tanıma: Ses tanıma teknolojisi, özellikle son 20 yılda önemli bir gelişme göstermiştir. Yapay zeka sistemleri, artık insanların seslerini doğru bir şekilde tanıyabilmekte ve bu sayede, sesli asistanlar, otomatik çağrı sistemleri ve daha birçok uygulama gerçekleştirilebilmektedir.
  • Görüntü Tanıma ve İşleme: Görüntü tanıma teknolojisinde atılan adımlar ile pek çok mali külfet içeren işlem, yapay zeka teknolojileri ile yüksek doğruluk ve güvenilirlik ile gerçekleştirilebilmektedir. Bu teknoloji ile, güvenlik sistemleri, nesnelerin tanınması, görüntü analizi ve daha birçok uygulama gerçekleştirilebilmektedir.
  • Robotik: Yapay zekadaki ilerlemeler ile, robotların hareketleri ve davranışları daha etkin bir şekilde yönetilebilmekte, robotlara kendi öğrenebilme yetisinin kazandırılması ile beklenenin çok üstünde sonuçlar alınabilmektedir. Robotlar bunun olağan sonucu olarak, daha doğal ve insan gibi davranabilmektedir.
  • NLP (Natural Language Processing): Son 20 yılda dil işleme alanında da büyük ilerlemeler kaydedilmiş, soruları daha doğru ve etkin bir şekilde anlayan ve yanıtlayan modeller geliştirilmiştir. NLP alanındaki ilerlemeler çeviri hizmetleri, yapay zeka ile müşteri hizmetleri gibi pek çok alanı kapsamakta olup, CHATGPT bu alanda gelinen son noktanın en güzel örneği olarak karşımızda durmaktadır.

Yapay zekanın son 70 yıldaki gelişimi ve özellikle son 10 yıldaki gelişimine ve ortaya çıkardığı sonuçlara baktığımızda, geleceğin bu alandan şekilleneceği kaçınılmaz bir gerçek olarak karşımızda durmaktadır. Yapay zekanın asıl ve en etkileyici unsuru; diğer teknolojik gelişmelerde olduğu üzere bir sonucu temsil etmekten ziyade yeni ve daha güzel sonuçlar ortaya çıkartacak üretici bir pozisyonda yer almasıdır.